Kastanjetijd

Vannacht gaat de klok een uur achteruit. Lekker een uurtje extra slapen, maar ook het begin van donkere en korte dagen. Niet persé de tijd waar we heel vrolijk van worden, maar hier en daar zijn er van die dingen waar je je toch op verheugd. Goed voorbeeld: de kastanjetijd. Als je de komende maanden in een willekeurige Portugese stad een wandeling maakt stuit je ongetwijfeld op de overheerlijke geur van geroosterde kastanjes. Mobiele kraampjes plaatsen zich op de drukste plekken in het centrum en hongerige, koude passanten doen zich tegoed aan een puntzak kastanjes, op smaak gebracht met zout.

Tegenwoordig worden kastanjes in Portugal gegeten als een soort van snack, bij voorkeur vergezeld van een glas goede wijn. In vroegere tijden was de kastanje echter een fundamenteel onderdeel van de voeding in vooral de noordoostelijke delen van het land. Rond de zeventiende eeuw diende het regelmatig ter vervanging van brood of aardappelen. De kastanje is in de loop der jaren uitgegroeid tot een fundamenteel onderdeel van de Portugese cultuur: kastanjes, maar ook de bladeren en bloesems van de kastanjeboom, worden gebruikt om verschillende lichamelijke kwaaltjes aan te pakken; kastanjes spelen de hoofdrol in tal van traditionele kinderspelletjes; de kastanje komt veel voor in de Portugese literatuur en in een eindeloze serie uitspraken en gezegdes. Bovendien is de kastanje één van de voornaamste onderdelen van de magusto.

De magusto is een volksfeest waarvan de inhoud per regio kan verschillen. De meest algemene viering bestaat uit het samenkomen van familie en vrienden rond de open haard, waarin kastanjes worden geroosterd, terwijl men liederen zingt, grappen maakt en jeropiga (een alcoholische drank) drinkt. De magusto vindt veelal plaats op 11 november, de dag van São Martinho. Kastanjes, magusto en São Martinho zijn sterk met elkaar verbonden. De legende van de heilige São Martinho gaat als volgt:

Op een dag in november, in de vierde eeuw n.C., reed de romeinse soldaat Martinho op zijn paard naar de Franse stad Amiens toen hij werd verrast door een enorme storm. De lucht was zó donker dat het leek alsof het al avond werd en het regende en waaide verschrikkelijk. Martinho vervolgde ondanks de storm zijn weg, totdat hij ergens om hulp hoorde roepen. Het was een bedelaar aan de kant van de straat. De man rilde van de kou en was helemaal verzwakt. Omdat Martinho de bedelaar niks beters te geven had deed hij zijn mantel af, pakte zijn zwaard en sneed de mantel in tweeën. Eén van de helften gaf hij aan de bedelaar, zodat deze zich kon beschermen tegen de kou. Op het moment dat Martinho de mantel om de schouders van de bedelaar sloeg hield de storm op. De lucht werd meteen strak blauw en de zon scheen volop. Het leek wel zomer.

Om de goede daad van São Martinho te herdenken en mensen te leren elkaar te helpen wordt jaarlijks op 11 november de dag van São Martinho gevierd. Deze dag wordt ook wel gezien als het moment waarop er weer kastanjes gegeten kunnen worden. Een bekende uitspraak is “No dia de São Martinho come-se castanhas e bebe-se vinho” (op de dag van São Martinho eet men kastanjes en drinkt men wijn). Mocht je deze winter een zakje kastanjes eten in de Portugese straten, denk dan ook nog eens terug aan de legende van São Martinho…

Lees ook:São Martinho festiviteiten in Portimão
Lees ook:Zelf maken: Lombo de Porco com Castanhas
Lees ook:Het festival van de pastinaak of de patrijs
Lees ook:De legende van oudejaarsavond
Lees ook:Obama in november naar Portugal

0 reacties op “Kastanjetijd

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.