De johannesbroodboom: over cola, goud en chocola

Vorige week kwam in het artikel over de farrobito van Albufeira de johannesbroodboom ter sprake. Ik realiseerde me dat ik op dit blog nooit aandacht heb besteed aan deze boom, terwijl die toch voor Portugal één van de belangrijkere bomen is. Iedereen die ooit een georganiseerde excursie maakte in de Algarve heeft ongetwijfeld het één en ander gehoord over de johannesbroodboom, want je komt hem overal tegen. Voor wie het nooit hoorde, of het weer vergeten is: maak kennis met de johannesbroodboom.

De johannesbroodboom heet in het Portugees de alfarrobeira en in het Latijn Ceratonia siliqua. De boom wordt zo´n tien tot twintig meter hoog en heeft, in tegenstelling tot de sinaasappelbomen, weinig water nodig (25o ml per jaar is voldoende). De boom wordt ook wel figueira-do-egipto genoemd, daar wordt aangenomen dat de boom uit dat deel van het Mediterrane gebied komt. De Grieken zouden de boom meegenomen hebben naar het westelijk Middellandse Zee gebied, hoewel soms ook gezegd wordt dat dit de Arabieren waren. De oude Egyptenaren gebruikten de vrucht van de boom bij de preparatie van hun mummies en de Romeinen kauwden op de schil vanwege de zoete smaak.

De vrucht, die je vaak als ingrediënt in allerlei gerechten tegenkomt, heet de alfarroba. Op het plaatje zie je hoe deze vrucht er onrijp en rijp uitziet. Zowel de pitten binnenin de peul als het omhulsel zijn geschikt voor gebruik. De pitten worden veel gebruikt in de farmaceutische-, cosmetische-, textiel-, en voedingsindustrie (als emulgator). Ze worden hiervoor vermalen tot johannesbroodpitmeel.

Zoals gezegd wordt het omhulsel van de peul eveneens gebruikt. Om te beginnen wordt het veelal voorgeschoteld aan het vee. Maar ook in veel menselijk eten kan het worden gebruikt. In dat geval worden de peulen allereerst geroosterd en vervolgens vermalen. Het resultaat is carobpoeder, wat voor het grootste deel uit suikers bestaat. Dit maakt het een uitstekend ingrediënt voor toetjes, gebakjes en koekjes, als de Bolo de Alfarroba of de Mousse de Alfarroba. Ook wordt carob gezien als een gezonde vervanger van cacao, want er zitten veel minder vetten in, en je kunt dan ook bijvoorbeeld een alfarroba-reep kopen in plaats van een ongezonde chocoladereep.

De zaden van de vrucht zijn vrijwel allemaal even zwaar. Hierdoor werden ze vroeger gebruikt als gewichtjes om bijvoorbeeld het gewicht van diamanten en goud aan te duiden. Het gewicht van één zaadje werd een karaat genoemd, de maat die nog altijd wordt gebruikt om het gewicht van edelmetaal weer te geven. Een ander leuk detail is dat het gerucht gaat dat alfarroba één van de geheime ingrediënten is in het recept van coca cola.

Portugal produceert per jaar rond de veertigduizend ton alfarroba. Hiervan blijft slechts rond de vijf procent in Portugal, terwijl de rest wordt geëxporteerd naar bijvoorbeeld Japan, Amerika en de Benelux. Met de handel in carob is rond de 32 miljoen euro per jaar gemoeid. Alleen Marokko produceert meer, maar de Portugezen claimen de beste kwaliteit te hebben.

Lees ook:Vreemde vruchten (en dranken): de Medronho
Lees ook:Vreemde vruchten: de Loquat
Lees ook:Vreemde vruchten: de Cherimoya
Lees ook:De oudste boom van Portugal
Lees ook:Eucalyptus: de groene petroleum van Portugal

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.