Portugese koningen deel I: O Conquistador

Portugal is een republiek. Maar ten tijde van de monarchie zwaaiden 34 koningen de scepter in het land. Elke koning kreeg een bijnaam. De één complimenteus, de ander beschamend, de één treffend, de ander onterecht. Deze serie zal aan elk van die 34 koningen aandacht besteden en daarmee de roerige geschiedenis van Portugal onder de loep nemen.

De Portugezen zijn nog altijd trots op hun eerste koning en tevens stichter van het land, Don Afonso Henrique. Hij is waarschijnlijk geboren rond het jaar 1109. Zijn vader was Conde Henrique de Borgonha, een Franse edelman, die naar het zuiden kwam om zijn strijdersvaardigheden aan te bieden in de oorlog tegen de Moorse bezetter. Vanuit het Spaanse Castillië en Léon was koning Afonso VI druk bezig het Iberisch schiereiland te ontdoen van de Moren. D. Henrique werd voor zijn hulp in deze strijd beloond met de titel Graaf van Portucal. Portucal was de naam van het gebied rond de monding van de rivier Douro en D. Henrique mocht hier, in naam van de Spaanse koning, de dienst uitmaken. D. Henrique trouwde met de bastaarddochter van de Spaanse koning, D. Teresa, en dit was dan ook de moeder van D. Afonso Henriques.

Afonso Henriques´ vader overleed al toen hij nog maar vijf jaar oud was. D. Teresa kreeg een nieuwe vriend, Fernando Peres, en regeerde het gebied in plaats van haar overleden man. In 1128 pleegde Afonso Henriques een staatsgreep. Hij raakte verwikkeld in een oorlog met zijn moeder en diens minnaar, maar wist ze te verslaan. De beslissende slag vond plaats bij São Mamede, naast het kasteel van Guimarães.

Nu Afonso Henriques zijn moeder buiten spel had gezet stond hem nog de strijd met de koning van Castillië en Léon te wachten, die Portucal nog steeds als onderdeel van zijn rijk zag. Daarnaast wilde Afonso Henriques ook de Moren verdrijven, die nog altijd een groot deel van het huidige Portugal in handen hadden.

De Slag van Ourique door Domingos Sequeira

Op 6 april 1129 zou Afonso Henriques zichzelf voor het eerst uitgeroepen hebben tot ´Soeverein van de Portugese steden´.  In 1139 vindt in de strijd tegen de Moren de slag van Ourique (in het noorden van de Alentejo) plaats, waarbij de manschappen Afonso Henriques al zouden aanspreken met koning. Deze titel zou hij zelf vervolgens ook gaan gebruiken in 1140. Drie jaar later kwam de oorlog met Castillië en Léon tot een voorlopig einde door de Conferentie van Zamora. Hierin werd bepaald dat Portucal tot onafhankelijke staat werd uitgeroepen. In de kerk van Santa Maria de Almacave in Lamego werd Afonso Henriques officieel gekroond tot eerste koning van Portugal. In 1179 zou ook de Katholieke Kerk hem erkennen als koning.

Ondanks dat de strubbelingen met het buurland zich ook nog zouden voortzetten richtte Afonso Henriques zich eerst op de Moren. Vanuit zijn legerbasis in Coimbra bond hij de strijd met ze aan en veroverde steeds meer terrein. In maart 1147 werd allereerst Santarém veroverd en vervolgens Lissabon. Bij de winst op de burcht van Lissabon kreeg hij hulp van christelijke kruisvaarders uit Engeland, Duitsland, Vlaanderen en Frankrijk. Het beleg van zeventien weken ging er echter weinig christelijk aan toe. Zo werden de hoofden van 80 moren op palen rond de burcht gehangen om de moorse bezetter angst in te boezemen. En na de inname van de burcht waren verkrachtingen en geweldplegingen geen uitzondering.

Don Afonso Henriques werd maar liefst tachtig jaar, uitzonderlijk voor die tijd. Hij stierf op 6 december 1185 en ligt begraven in de Santa Cruz kerk in Coimbra. Zijn bijnaam O Conquistador (De Veroveraar) kreeg hij vanzelfsprekend door zijn overwinningen op zowel de Moren als op de Spaanse tegenstander.

Lees ook:Slag van São Mamede nagespeeld in Guimarães
Lees ook:Portugese koningen deel III: O Gordo
Lees ook:Portugese koningen deel II: O Povoador
Lees ook:Portugese koningen deel V: O Bolonhês
Lees ook:Portugese koningen deel IV: O Capelo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.