Portugese koningen deel VII: O Bravo

Afonso IV, zevende koning van Portugal, volgde zijn vader Dom Dinis op in 1325. Zijn bestuur wordt vooral gekenmerkt door intriges met het Castiliaanse hof en door één van de bekendste liefdesverhalen van de geschiedenis tussen zijn zoon Pedro en Inês de Castro.

Afonso IV werd geboren op 8 februari 1291 in Lissabon en werd in 1309 door zijn vader uitgehuwelijkt aan de Castiliaanse Beatriz. Toen hij in 1325 koning werd zorgde hij er in de eerste plaats voor dat zijn halfbroer D. Afonso Sanchez werd verbannen naar Castilië en hij nam hem al zijn bezittingen af. Gewoontegetrouw huwelijkte Afonso IV zijn kinderen uit aan het Castiliaanse hof. Dochter Maria trouwde met Afonso XI van Castilië, maar het was geen gelukkig huwelijk. Toen bekend werd dat hij haar mishandelde trok Afonso IV ten strijde tegen Castilië. Vier jaar lang werd er gevochten, totdat in 1339 in Sevilla een verbond werd gesloten.

Nadat ze weer bondgenoten waren werd gezamenlijk de strijd aangegaan met de Moorse berberstam, de Meriniden, die in het zuiden van het Iberisch Schiereiland nog altijd gebieden in hun bezit hadden. In oktober 1340 won de Portugees-Castiliaanse samenwerking de Slag van Salado, in de provincie Cadiz.

De volgende jaren werden gekenmerkt door moeilijke omstandigheden voor het koninkrijk. In 1343 kampte het land met grote graantekorten. In 1347 werd Coimbra getroffen door een ernstige aardbeving. De verliezen waren echter het grootst in 1348 toen de pest over het land trok en vele slachtoffers maakte.

Op economisch gebied was Afonso IV belangrijk voor de ontwikkeling van de Portugese marine. Hij formeerde een handelsvloot en gaf autorisatie voor de eerste ontdekkingstochten op de Atlantische Oceaan. Hierdoor werden de Canarische eilanden ontdekt.

In de laatste jaren van het bestuur van Afonso IV draaide alles om de band met Castilië en de rol van zijn zoon Pedro hierin. Hij was uitgehuwelijkt aan Constança, dochter van een Castiliaans, hooggeplaatst edelman. Toen Constança naar Portugal kwam nam ze haar hofdame Inês de Castro mee. Pedro werd op slag verliefd op Inês en daarmee begon de liefdesgeschiedenis die inmiddels verteld is in vele opera´s en toneelstukken (bijvoorbeeld “Ines de Castro” van Guiseppe Persiani of van James MacMillan).

Afonso IV was niet gelukkig met de buitenechtelijke relatie van zijn zoon. Hiervoor worden verschillende redenen aangemerkt. In de eerste plaats had de burgeroorlog in Spanje tussen Pedro I van Castilië (Peter de Wrede) en Henrique de Trastâmara vele Spaanse edellieden naar Portugal doen vluchten en zij probeerden belangrijke posities te krijgen in het Portugese hof. Zij werden hierbij geholpen door de toenemende invloed van Inês de Castro. Dit zou een gevaar kunnen betekenen voor Afonso´s troon. Ten tweede wilde Afonso de relatie met het Castiliaanse hof niet in gevaar brengen. En als derde wordt soms gezegd dat Afonso om morele redenen een einde wilde maken aan de affaire tussen Pedro en Inês.

Pedro en Inês

Pedro en Inês

Hoe het ook zij, Inês werd verbannen naar het kasteel van Albuquerque in de provincie Badajoz. Dit betekende echter niet het einde van de relatie. Pedro en Inês bleven in het geheim contact houden. Toen Pedro´s echtgenote Constança stierf in 1345, nadat ze was bevallen van troonsopvolger Fernando, kwam Inês terug naar Portugal om in Coimbra te leven aan de zijde van Pedro. Die vertelde zijn vader dat hij met niemand anders dan Inês zou trouwen. Er kwamen serieuze spanningen voor de troonsopvolging, want de kleine Fernando had concurrentie gekregen van de illegitieme zonen van Inês (João en Dinis). Er gingen geruchten dat Fernando vermoord zou worden. Afonso IV nam hierop de beslissing de situatie eens en voor altijd op te lossen door Inês te laten vermoorden. Op 7 januari 1355 wordt Inês vermoord in het Paço de Santa Clara in Coimbra.

Het resultaat van de moord was niet een einde aan het conflict, want Pedro was vastbesloten wraak te nemen voor de dood van zijn geliefde. Hij startte een oorlog tegen zijn vader, die uiteindelijk door tussenkomst van moeder koningin Beatriz werd beëindigd. In 1357, kort na de hereniging met zijn zoon, stierf Afonso IV. Hij ligt in de kathedraal (Sé) van Lissabon begraven. De titel O Bravo betekent De Dappere en refereert aan zijn militaire successen.

Lees ook:Portugese koningen deel IX: O Formoso
Lees ook:Portugese koningen deel XII: O Africano
Lees ook:Portugese koningen deel VIII: O Justiceiro
Lees ook:Portugese koningen deel III: O Gordo
Lees ook:Portugese koningen deel X: De Boa Memória

0 reacties op “Portugese koningen deel VII: O Bravo

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.