5 oktober: Dag van de Republiek

Vandaag viert Portugal de nationale feestdag “Proclamação da República Portuguesa“. Herdacht wordt hoe 99 jaar geleden de monarchie ten val werd gebracht door de republikeinse revolutionairen en de Republiek werd uitgeroepen. Hoogtepunt van deze feestdag is de jaarlijkse toespraak van de President, Aníbal Cavaco Silva, die dit jaar koos voor een alternatieve locatie. Normaalgesproken spreekt hij het volk toe vanuit het gemeentehuis, Paços do Concelho, in Lissabon, waar destijds ook de Republiek werd uitgeroepen, maar dit jaar koos hij ervoor te spreken vanuit het Palácio de Belém. Hij wilde, met het oog op de aanstaande gemeente verkiezingen, zijn toespraak houden op een meer neutrale locatie.

De revolutionaire “5 oktober beweging” kwam voort uit de Partido Republicano Português, die in 1876 was opgericht. Er was veel onvrede binnen de samenleving, waar de republikeinen handig gebruik van maakten. Met een sterke propaganda die gericht was tegen de monarchie, tegen de Kerk en tegen de politieke corruptie, wisten ze veel mensen aan zich te binden. Vooral de opkomende middenklasse sloot zich massaal aan bij de PRP.

De radicale tak, die doelde op gewapende actie tegen de monarchie, kreeg uiteindelijk de overhand en begon aan de voorbereidingen van een staatsgreep. Allereerst werd zorgvuldig geworven binnen het leger, wat relatief weinig moeite kostte, want ook hier was de onvrede groot. In de aanloop naar de revolutie was de agitatie binnen de samenleving al groot. Hieruit had de zittende regering conclusies kunnen trekken en zich kunnen voorbereiden, maar dit werd verzuimd. Vooral door dit gebrekkige verzet van de overheid wisten de revolutionairen na één dag van gewapende strijd uiteindelijk op 5 oktober 1910 de overwinning naar zich toe trekken. Eveneens speelde de passieve houding van veel troepen aan monarchistische zijde een rol. Er werd geen sterke verbintenis met de monarchie gevoeld, dus veel officieren voelden er niets voor partij te kiezen zonder eerst te weten wie er als winnaar uit de bus zou komen. Hoewel het optreden van de revolutionairen niet direct sterk te noemen viel, wisten zij toch koning D. Manuel II van zijn troon te stoten. Hij vluchtte met zijn familie op het koninklijk jacht naar Gibraltar en later door naar Engeland. Hier bracht hij de rest van zijn leven door in ballingschap.

Lees ook:Wie is de opvolger van de Portugese troon?
Lees ook:Portugese Koningen deel XX: O Grande
Lees ook:Britse voetbalsupporter moet Portugese cel in
Lees ook:Onbekenden hijsen vlag van de monarchie
Lees ook:De espigueiros van de Minho

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

Naam

Website

Het kan vijf minuten duren voordat nieuwe reacties zichtbaar zijn.