Categorie: "Geschiedenis"

Portugese Koningen deel XX: O Grande

Het is vandaag 1 december en dat betekent in Portugal de herdenking van de “Restauração da Independência“, oftewel het herstel van de onafhankelijkheid. Driehonderdzeventig jaar geleden, op 1 december 1640, werd de Spaanse koning Filips IV (of Portugese Filips III) verdreven dankzij een staatsgreep vanuit de aristocratie en middenklasse. Toevallig waren we in de serie “Portugese Koningen” net toe aan deze laatste koning van de “dinastina filipina“.

Filips IV werd in 1604 geboren als oudste zoon van koning Filips III en Margaretha van Oostenrijk. Op zestienjarige leeftijd nam hij de troon over van zijn overleden vader, maar het bestuur van het enorme rijk legde hij in handen van zijn vertrouweling, D. Gaspar de Guzman, de graaf van Olivares (daarom ook wel kortweg Olivares genoemd). Het was vooral deze Olivares die veel verzet opriep bij alle lagen van de Portugese bevolking.

Lissabon vóór 1755

Op 1 november 1755 werd Portugal getroffen door een dramatische aardbeving, gevolgd door verwoestende tsunami’s en branden. Lissabon werd het zwaarst getroffen, maar ook de Algarve, de Azoren, Madeira en zelfs het kasteel van Covilhã liepen schade op. Vrijwel het gehele centrum van de Portugese hoofdstad werd verwoest en het was aan de premier Sebastião de Melo (de Markies van Pombal) om de stad in record tempo op te bouwen op de manier waarop wij het nu kennen. Maar hoe zag de stad er daarvoor eigenlijk uit? Het Museu da Cidade in Lissabon heeft vijf jaar gewerkt aan een reconstructie van het Lissabon van vóór 1755 en sinds donderdag kun je in het museum de 3D maquette bewonderen.

Portugese koningen deel XIX: O Pio

Toen in 1598 de Spaanse Filips II overleed volgde zijn twintig jarige zoon Filips III (14/04/1578-31/03/1621) hem op. Waar de Portugezen tot die tijd relatief tevreden waren met de Iberische eenheid, begonnen de eerste protesten zich af te tekenen tijdens het bestuur van deze Filips II van Portugal (dus Filips III van Spanje).

De Spaanse koning Filips III staat niet bekend als een bekwaam koning. Hij was nauwelijks geïnteresseerd in de gang van zaken in zijn enorme rijk en liet het regeren over aan de Hertog van Lerma. Zelf hield hij zich liever bezig met de kunsten en de jacht. Filips’ regeerperiode zette dan ook het verval van het Spaanse rijk in.

Portugal viert 100 jaar Republiek

Het afgelopen jaar is het al meermalen ter sprake gekomen, maar vandaag is het pas echt zover: de Portugese Republiek bestaat honderd jaar. Op 5 oktober 1910 werd D. Manuel II afgezet door de Republikeinse Partij en enkele belangrijke officieren uit het leger, zoals Machado Santos. Twee dagen van strijd maakten een einde aan zevenhonderdvijftig jaar monarchie.

Portugese koningen deel XVIII: O Prudente

In het vorige deel van de serie “Portugese Koningen” zagen we dat er een einde aan de dynastie van Avis kwam toen de Spaanse koning Filips II (of Filipe I van Portugal) de macht in Portugal greep. Hiermee was hij de eerste koning in Portugal van de “Dinastia Filipina”, van het machtige Huis Habsburg. Hij is ongetwijfeld één van de koningen met de langste vorstentitel uit de geschiedenis, ten gevolge van het enorme aantal bezittingen (waaronder de Nederlanden). Desondanks was hij weinig tot niet buiten Spanje te vinden. Slechts één maal verliet hij zijn vaderland: van 1580 tot 1583 was hij in Portugal om daar orde op zaken te stellen.

Boektip: Evenaar

Je komt niet vaak Portugese literatuur tegen die wordt vertaald in het Nederlands. Gelukkig is het boek “Evenaar” van Miguel Sousa Tavares wel in Nederlandse winkels te vinden. “Evenaar” is een historische roman die je meeneemt naar het begin van de twintigste eeuw. Centraal staat het leven van Luís Bernardo Valença, een jonge, succesvolle en alleenstaande man uit Lissabon, die door de Portugese koning wordt gevraagd de functie van gouverneur op de eilanden São Tomé en Príncipe te bekleden.

Crypte uit zeventiende eeuw onder parlement gevonden

Misschien is het de regelmatige bezoeker al opgevallen: ik ben een geschiedenis liefhebber. Dit betekent dat ik het zo nu en dan niet kan laten iets te schrijven over weetjes die ik zelf ontzettend interessant vind. Zoals het volgende bericht wat vandaag in de krant verscheen. Onder het gebouw van de Assembleia da República, oftewel het Portugese parlement, is tijdens werkzaamheden een crypte uit de zeventiende eeuw gevonden. Hoewel nog niet meer dan de ingang is blootgelegd is er geen twijfel over de oorsprong van deze crypte. Het gaat om de crypte van de verguisde markiezen van Castelo Rodrigo…

Albufeira door de ogen van een groot historicus

Eén van mijn favoriete Portugese televisiepersoonlijkheden is zonder meer de historicus José Hermano Saraiva. Hij wordt in oktober eenennegentig jaar, maar nog altijd maakt hij voor RTP2 het programma “A Alma e a Genta”, waarin hij de bekende en minder bekende details van de Portugese geschiedenis op zijn eigen typerende manier uitlegt. Zijn passie voor de historie spreekt uit zijn gehele voorkomen: de manier waarop zijn “r” rolt, waarop hij de woorden articuleert en hoe hij met zijn handen zijn woorden kracht bijzet.

Verzetsstrijder Dias Lourenço (95) overleden

Vandaag overleed op 95-jarige leeftijd António Dias Lourenço. Deze man bond jarenlang de strijd aan tegen Salazar´s Estado Novo en was een vooraanstaand politicus van de Partido Comunista Português.  Rond de vijfhonderd mensen bewezen hem vandaag de laatste eer op het Cemitério do Alto de São João, waar hij morgen begraven zal worden.